
Mezoterapia igłowa jest techniką terapeutyczną polegającą na podaniu niewielkich objętości substancji leczniczych bezpośrednio do skóry właściwej lub tkanek podskórnych, w obszarze generującym ból. W medycynie bólu stanowi metodę o charakterze miejscowym, łączącą działanie farmakologiczne z efektem mechanicznej stymulacji tkanek.
Dzięki minimalnym dawkom leków oraz ograniczonemu wchłanianiu systemowemu, mezoterapia znajduje zastosowanie u pacjentów z bólem przewlekłym, u których farmakoterapia ogólna jest nieskuteczna lub obarczona ryzykiem działań niepożądanych. Zabieg może być wykonywany samodzielnie lub jako element terapii skojarzonej.
Ból mięśniowo-powięziowy i przeciążeniowy, a także część zespołów bólu przewlekłego, wiąże się z lokalnymi zaburzeniami na poziomie: – mikrokrążenia, – napięcia mięśniowego i powięziowego, – obwodowej sensytyzacji nocyceptorów, – lokalnego stanu zapalnego o niskim nasileniu.
Mezoterapia oddziałuje bezpośrednio na te mechanizmy, koncentrując działanie terapeutyczne w miejscu generowania bodźców bólowych, z pominięciem osi jelitowo-wątrobowej i ograniczeniem wpływu ogólnoustrojowego.
Podanie leku śródskórnie lub podskórnie prowadzi do powstania tzw. „depozytu skórnego”, z którego substancja czynna uwalniana jest stopniowo. Najczęściej stosowane grupy leków to: – leki znieczulenia miejscowego, – niesteroidowe leki przeciwzapalne, – miorelaksanty, – witaminy z grupy B, – preparaty wspomagające mikrokrążenie.
Efektem jest miejscowe działanie przeciwbólowe i przeciwzapalne przy bardzo niskich dawkach całkowitych.
Nakłucia skóry prowadzą do aktywacji mechanoreceptorów i włókien Aβ, co zgodnie z teorią kontroli bramki bólowej (gate control theory) może hamować przewodzenie bodźców bólowych przez włókna C i Aδ.
Mezoterapia poprawia lokalne ukrwienie i drenaż limfatyczny, co sprzyja: – redukcji mediatorów zapalnych, – zmniejszeniu obrzęku tkanek, – poprawie utlenowania i metabolizmu komórkowego.
Choć mezoterapia nie jest klasyczną metodą neuromodulacyjną, może przynosić korzyści u wybranych pacjentów z komponentą neuropatyczną bólu, szczególnie w przypadkach powierzchownej lokalizacji nerwów skórnych. Działanie wynika z połączenia efektu farmakologicznego, modulacji obwodowej sensytyzacji oraz wpływu na neurogenny stan zapalny.
Ból mięśniowo-szkieletowy: – zespoły bólu mięśniowo-powięziowego, – bóle przeciążeniowe kręgosłupa (odcinek szyjny, piersiowy, lędźwiowy), – bóle barku, biodra, kolana o charakterze tkanek miękkich, – entezopatie i tendinopatie (jako element terapii skojarzonej).
Ból przewlekły: – przewlekły ból kręgosłupa bez wskazań do leczenia operacyjnego, – bóle zwyrodnieniowe o niskim i umiarkowanym nasileniu, – bóle po urazach i mikrourazach.
Inne sytuacje kliniczne: – nietolerancja farmakoterapii systemowej, – potrzeba ograniczenia dawek leków doustnych, – leczenie wspomagające w programach rehabilitacyjnych.
Mezoterapia igłowa, wykonywana zgodnie z zasadami aseptyki i właściwej kwalifikacji pacjenta, charakteryzuje się wysokim profilem bezpieczeństwa. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to: – miejscowe zaczerwienienie i obrzęk, – przejściowa bolesność w miejscu iniekcji, – drobne krwiaki podskórne.
Poważne powikłania występują rzadko i są zwykle związane z nieprawidłową techniką lub niewłaściwą kwalifikacją.
Mezoterapia igłowa stanowi wartościowe narzędzie w terapii bólu o podłożu mięśniowo-powięziowym i przeciążeniowym. Jej skuteczność wynika z połączenia miejscowego działania farmakologicznego, mechanicznej modulacji bodźców bólowych oraz poprawy środowiska tkankowego. Przy właściwej kwalifikacji pacjenta może być bezpiecznym i skutecznym elementem kompleksowego, interdyscyplinarnego leczenia bólu.